Pionizacja języka to nic innego jak ruch przodu języka w stronę podniebienia a konkretniej w jego przednią część. Pionizacja jest bardzo ważna dla kształtowania się prawidłowej mowy. Wiele głosek [L, T, D, N, R, SZ, Ż, CZ, DŻ] wymaga od naszego języka tego, aby był spionizowany. Funkcje prymarne (prawidłowe oddychanie i połykanie) również wymagają sprawnego języka, tak samo, jak prawidłowa pozycja spoczynkowa języka (gdy nic nie mówimy).
Jak wygląda prawidłowa pozycja spoczynkowa języka?
Język, koniecznie szeroki, jest ułożony za górnymi zębami. Jego przód i środek dotyka wałka dziąsłowego za górnymi zębami oraz podniebienia twardego. Boki języka w tym czasie przylegają do górnego łuku zębowego od wewnątrz. Zachęcam do zamknięcia oczu i buzi, rozluźnienia i zastanowienia się — jak w danej chwili twój język jest ułożony.
Podczas diagnozy logopedycznej zawsze badam u dziecka pozycję spoczynkową jego języka oraz to, czy język potrafi wędrować ku górze. Obserwuję również, sposób w jaki dziecko unosi język za górne zęby. Język wąski oznacza język napięty. Przy napiętym języku ciężko jest o prawidłowe brzmienie głosek, które wymagają pionizacji języka. Przy rozluźnionym języku (szerokim języku) wszystko wychodzi pacjentowi łatwiej, a przede wszystkim głoski brzmią naturalnie, bez wysiłku.
Jak można zauważyć — pionizacja języka jest bardzo istotnym elementem w logopedii, bez niej nie ma prawidłowej pozycji spoczynkowej języka, co za tym idzie, nie ma prawidłowego oddychania ani połykania, co prowadzi do wad wymowy np. głoska [L] realizowana jest między zębowo, głoska [SZ] realizowana jest jako głoska [S] itd. Dlatego też zajęcia z pacjentami zawsze zaczynam od ćwiczeń języka przed lustrem.
Bibliografia:
- Ewa Małgorzata Skorek „Z logopedią na Ty. Podręczny słownik logopedyczny”, Kraków, 2005, s. 128.
- Danuta Pluta – Wojciechowska „Terapia strategiczna dyslalii obwodowej. Inspiracje do ćwiczeń warg i języka dla dzieci oraz dorosłych”, Bytom, 2021.
- Anita M. Kittel „Terapia miofunkcjonalna”, 2014.